28 czerwca 2014 at 22:18

W dniu wczorajszym odbyło się Zebranie Rady Gminy Stare Babice. Podczas wolnych wniosków przedstawiłem działalność oraz postulaty naszego stowarzyszenia. Tekst przedstawiony członkom rady zamieszczam poniżej.

W lesie bemowskim na pograniczu gminy Stare Babice oraz Bemowa znajdują się pozostałości największej inwestycji radiotechnicznej II RP. Była to Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza zwana potocznie Radiostacją Babice. Nie będę w tym momencie przedstawiał historii budowy oraz bohaterskiej obrony terenu radiostacji. Znają ją państwo zapewne z artykułów w Gazecie Babickiej oraz z książki Jerzego Bogdana Raczka. Jednocześnie zapewne dla nas wszystkich jest oczywistym, że ta instalacja jest nierozerwalnie związana z historią Babic.
Proszę Państwa, do chwili obecnej po wszystkich perturbacjach historii po rzeczonej instalacji pozostało 36 stóp fundamentowych, 3 wartowanie, masy odciągowe, fundamenty pod cewki strojeniowe, ruiny budynku nadajnika oraz wiele innych obiektów związanych również z obroną tego terenu. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wszystkie te pozostałości wyczerpują definicję zabytku.
Nagromadzenie takiej ilości zabytków w jednym miejscu stwarza olbrzymie możliwości co do rozwoju i promocji naszej gminy.
Nasze stowarzyszenie promuje projekt utworzenia tzw. Parku Kulturowego Radiostacji Babice. Park Kulturowy jest to wynikająca z ustawy jedna z form ochrony i opieki nad zabytkami. Tworzy go Rada Gminy na mocy uchwały, w przypadku parku przekraczającego granice gmin (jak w naszym) jest to jednoczesna uchwała obu rad (Babic oraz Bemowa).
Celem utworzenia Parku Kulturowego Radiostacji Babice byłaby:
• Opieka i ochrona nad pozostałościami po Radiostacji Babice
• Promocja mikroregionu a zwłaszcza Gminy Stare Babice (w tym organizowanie rekonstrukcji historycznych)
• Utworzenie ścieżki dydaktycznej śladami Radiostacji Babice
• Działania badawcze (w tym dokumentacyjne, badania archeologiczne, ect.)
• Nawiązanie współpracy z zagranicznymi jednostkami i instytucjami w tym z Grimeton
• Utrwalanie lokalnej tożsamości mieszkańców
• Promowanie postaw patriotycznych i obywatelskich
• itp.
Co Gmina Stare Babice może zyskać tworząc Park Kulturowy:
• Przede wszystkim ruch turystyczny (nie tylko w obrębie Parku Kulturowego)
• Darmową promocję (taka działalność nie pozostanie bez echa w mediach)
• Nowe możliwości w pozyskiwaniu:
– środków unijnych
– grantów badawczych
– dotacji ministerialnych
– funduszy norweskich
• Rozpoznawalność marki Stare Babice w środowisku związanym z ochroną i opieką nad zabytkami
• Utrwalenie wysokiego a nawet podniesienie prestiżu gminy

Dla realizacji tych zadań Rada Gminy może utworzyć jednostkę administrującą parkiem, proponujemy aby było to Muzeum Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej i Ziemi Babickiej im. mjr Jacka Decowskiego. W tym miejscu pragnę państwa poinformować, że muzeum do momentu otwarcia wystawy stałej ma przypisek w organizacji. Niektóre muzea funkcjonują tak całymi latami, a koszty ich utrzymania to tylko koszty administracyjne. Takie rozwiązanie umożliwiłoby Babicom pozyskiwanie zewnętrznych środków finansowych.

W Polsce istnieje 26 Parków Kulturowych, 3 w województwie Mazowieckim, są to:
– Park Kulturowy „Ossów Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku”
– Park Kulturowy Stary Radom
– Wilanowski Park Kulturowy
W innych województwach to np.:
– Forteczny Park Kulturowy Twierdza Kłodzka
– Park Kulturowy Grodzisko w Wicinie
– Park Kulturowy „Hałda Popłuczkowa”

Do tej pory nasze stowarzyszenie uzyskało poparcie Związku Oficerów Rezerwy RP, Sekcji Radiotechniki Stowarzyszenia Elektryków Polskich, licznych pracowników naukowych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Przeprowadziliśmy również wstępne rozmowy z administratorem terenu Nadleśnictwem Jabłonna oraz z Wójtem Gminy Stare Babice. Złożyliśmy także pełną dokumentację pozostałości po radiostacji do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z prośbą o wpisanie tychże reliktów do rejestru zabytków. Wszędzie spotykamy się z pozytywnym odzewem.
Proszę Państwa, Stare Babice mogą stać się przykładem dla innych samorządów, na to w jaki sposób dbać o zabytki i swoją tożsamość historyczną, a jednocześnie wypromować się jako marka.
Jeżeli my nie zadbamy o swoje dziedzictwo kulturowe, to kto to za nas zrobi?

26 czerwca 2014 at 00:37
24.06.2014 w siedzibie Polskiego Radia odbyło się jubileuszowe spotkanie Sekcji Radiotechniki Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Sekcja obchodzi w tym roku swoje 85-cio lecie. Gratulujemy! Nasze stowarzyszenie zostało zaproszone do uczestnictwa w spotkaniu oraz do wygłoszenia prelekcji. Dziękujemy za zaproszenie przewodniczącemu Panu inżynierowi Janowi Januszowi Pawłowiczowi. Na zebraniu reprezentowali nas Jarosław Chrapek, Bartłomiej Klęczar oraz Stanisław Chrapek. Pan Bartłomiej Klęczar wygłosił referat pt. „Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza w Babicach. Wczoraj, dziś i jutro.” Prelekcja została przyjęta gromkimi brawami uczestników spotkania. Spotkanie zakończyło się podpisaniem przez uczestników Otwartego Listu Poparcia dla działalności naszego stowarzyszenia. Dziękujemy. Pod listem podpisał się między innymi Prof. dr hab. inż. Stefan Hahn, były żołnierz Armii Krajowej oraz autorytet z dziedziny radiotechniki. Za ten podpis szczególnie dziękujemy! Obie organizacje wyraziły chęć dalszej współpracy, która mam nadzieję będzie owocna!
Otrzymany dzisiaj dokument załączymy do dokumentacji MWKZ. Poniżej zamieszczam zdjęcia z prelekcji oraz podpisany List Poparcia.

6 czerwca 2014 at 12:19

Po rozmowach w Gminie powiemy – lepiej być nie mogło! Otrzymaliśmy listy poparcia od Wójta Gminy Stare Babice oraz od Związku Oficerów Rezerwy RP. Również wczoraj złożyliśmy do MWKZ i SKZ pismo, które tu zamieszczam. Teraz czekamy na odpowiedź od konserwatora.

 

Stare Babice, dn 5.06.2014

Mazowiecki Wojewódzki

Konserwator Zabytów

ul. Nowy Świat 18/20
00-373 Warszawa

 

Podanie

            Stowarzyszenie Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza zwraca się z uprzejmą prośbą o:

1)       podjęcie działań w celu wpisania zespołu reliktów Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Stołecznego Warszawy oraz Gminnej Ewidencji Zabytków w gminie Stare Babice,

2)      zgodnie z artykułem 9 ustęp 1 i 2 ustawy „o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami” z dnia 23 lipca 2003 roku, z późniejszymi zmianami, wpisania z urzędu rzeczonych reliktów oraz ich otoczenia do rejestru zabytków,

3)      oznaczenia w AZP całości Lasu Bemowskiego jako pola bitwy z 1939 roku.

Jednocześnie podkreślamy, że w naszej opinii opisywany zespół obiektów spełnia wymogi artykułu 6 ustęp 1 punkty a, e i h ustawy „o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami”
z dnia 23 lipca 2003 roku, z późniejszymi zmianami.

W związku z brzmieniem artykułu 7 ustęp 3 ustawy „o lasach” z dnia 28 września 1991 roku sugerujemy, aby całe działki leśne zostały wpisane do rejestru zabytków bądź wszystkie pozostałości byłej Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej zostały wpisane do rejestru jako zabytki archeologiczne.

 

Uzasadnienie

            Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza nazywana potocznie Radiostacją Babice była największą i najnowocześniejszą inwestycją radiokomunikacyjną
II Rzeczpospolitej. Naród Polski podejmując olbrzymi wysiłek finansowy i inżynieryjny już w 1923 roku za jej pomocą uzyskał bezpośrednią łączność radiową praktycznie z całym światem.

Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza była jedną z kilkunastu tego typu instalacji na świecie. Należy jednak zaznaczyć, że była ona najsilniejsza i najprawdopodobniej największa. Bliźniaczy obiekt (posiadający jedynie 6, a nie 10 masztów jak w przypadku Radiostacji Babice) znajduje się w Szwecji w miejscowości Grimeton w gminie Varberg i jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Od 8 do 26 września 1939 roku, na terenie zachodniego przedpola Warszawy trwały walki obronne. Tak zwana Reduta Babice oparta między innymi o teren radiostacji w literaturze nazywana jest Warszawskimi Termopilami. W rejonie walk zginęło kilkuset polskich żołnierzy. Dlatego teren Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej jest ściśle związany z historią Polski a zarazem jest miejscem uświęconym krwią obrońców Warszawy.

Niemcy podczas okupacji używali rzeczonej instalacji do kontaktowania się z okrętami podwodnymi operującymi na Oceanie Atlantyckim. 16 stycznia 1945 roku w przeddzień wyzwolenia Warszawy, bez wyraźnego uzasadnienia względami strategicznymi, Niemcy wysadzili w powietrze całą instalację.

Do naszych czasów zachowało się wiele reliktów związanych bezpośrednio z instalacją oraz jej obroną. Są to między innymi:

– 3 stróżówki zachowane w dobrym bądź bardzo dobrym stanie (jedyne znane nam tego typu obiekty w Polsce, będące unikatami w skali europejskiej),

– 36 stóp fundamentowych pod maszty radiostacji,

– fundamenty pod okablowanie i cewki strojeniowe,

– 3 masy odciągowe,

– relikty wysadzonego w powietrze budynku nadawczego,

– zespół niemieckich umocnień ziemnych z wpisanymi w nie dwoma schronami betonowymi, potocznie zwanymi kochbunkrami,

– pozostawiony od czasów wojny zespół przeszkód przeciwpancernych.

Zachowało się również wiele innych elementów szczegółowo opisanych w załączonym katalogu.

Dodatkowymi argumentami, uzasadniającymi nasze podanie, a świadczącymi o istotnych i szerokich wartościach pozostałości po Radiostacji Babice, są:

– stabilny stan zachowania opisywanych reliktów oraz położenie na gruntach o uregulowanym statusie prawnym (należących do Skarbu Państwa w administracji Nadleśnictwa Jabłonna), co ułatwi podjęcie skutecznej ochrony oraz działań konserwatorskich,

– opisywana instalacja stanowi jedną z podstaw tożsamości historycznej mieszkańców gminy Stare Babice,

– lokalizacja zespołu zabytków, ówcześnie najsilniejszej na świecie instalacji radiokomunikacyjnej na granicy m. st. Warszawy i Gminy Stare Babice, ułatwi promocję wartości związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego, zabytków techniki oraz krajobrazu historycznego.

Wpis reliktów Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej do gminnych ewidencji zabytków oraz rejestru zabytków otworzyłby szeroki wachlarz możliwości związanych z promocją mikroregionu Powiatu Warszawa-Zachód oraz dzielnicy Bemowo, a także samej stolicy. Pozwoliłoby to również na edukację młodzieży, popularyzację zainteresowania historią oraz promowanie postaw patriotycznych i obywatelskich.

Jednocześnie brak uregulowania sytuacji formalno-prawnej uniemożliwia skuteczną ochronę, podejmowanie działań konserwatorskich, badawczych, edukacyjnych oraz promocyjnych; powoduje to również powolną utratę substancji zabytkowej. W połowie lat osiemdziesiątych XX w. zostały zniszczone stopy fundamentowe masztu nr 1 oraz jedna z mas odciągowych, natomiast pod koniec minionej dekady całkowicie zniszczono pozostałości elektrowni własnej opisywanej instalacji. Dodatkowo następuje powolna, ale niszczycielska i nieodwracalna degradacja w mikroskali, między innymi akty wandalizmu, erozja spowodowana czynnikami atmosferycznymi oraz niszczącym działaniem roślinności.

Stowarzyszenie Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza prowadzi konsultacje społeczne i instytucjonalne w celu utworzenia Parku Kulturowego na terenie byłej Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej.
W naszych działaniach spotykamy się z szeroko rozumianym poparciem ze strony władz samorządowych, lokalnych, społeczeństwa oraz środowisk akademickich. Administrator terenu, jakim jest Nadleśnictwo Jabłonna, nie wyraża żadnego sprzeciwu co do działań podjętych przez Stowarzyszenie, pozostawiając decyzję co do form ochrony i gospodarowania rzeczonymi obiektami odpowiedniemu administracyjnie Konserwatorowi Zabytków. Członkami Stowarzyszenia są w większości zawodowi archeolodzy, znawcy tematu i pasjonaci, co pozwala nam zaoferować pełną pomoc oraz współpracę merytoryczną przy pracach dokumentacyjnych.

Pozostałości Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej znajdują się zarówno w granicach administracyjnych m. st. Warszawy, na terenie dzielnicy Bemowo oraz w granicach gminy Stare Babice, stąd niniejsze pismo kierujemy zarówno do biura Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów jak również do biura Stołecznego Konserwatora Zabytków.

Osobą odpowiedzialną za kontakt z ww. instytucjami  jest Pan Jarosław Chrapek
(nr. tel. 784831530; e-mail: stowarzyszenie@radiostacjababice.org), Przedstawiciel naszego stowarzyszenia.

 

Załączniki:

1)      Katalog obiektów Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej proponowanych do objęcia prawną opieką konserwatorską

2)      mapa poglądowa

3)      list intencyjny od Wójta Gminy Stare Babice

4)      list poparcia od Związku Oficerów Rezerwy RP

 

Przedstawiciel Stowarzyszenia

Jarosław Chrapek

3 czerwca 2014 at 12:17

21 maja odbyło się spotkanie naszego stowarzyszenia. Na wstępie jednogłośnie przyjęliśmy dwóch nowych członków: Bartosza Świerszczewskiego i Emila Jęczmienowskiego. Witamy w naszych szeregach! Następnie została przedstawiona treść pisma, które złożymy do Wojewódzkiego oraz Stołecznego Konserwatora Zabytków. W dalszej części spotkania Pan Bartłomiej Klęczar zaprezentował „Katalog obiektów Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej proponowanych do objęcia prawną opieką konserwatorską”. Powyższa pozycja liczy przeszło 176 stron. Po uzgodnieniu drobnych uwag, wszyscy z aprobatą pogratulowaliśmy Bartkowi jego pracy. Na zakończenie omówiliśmy koncepcję przeprowadzenia badań archeologicznych Niemieckich fortyfikacji polowych z 1944 roku, które znajdują się na terenie radiostacji. Wszyscy wyrazili chęć uczestniczenia w takich badaniach!

A oto nasze nowe logo!

2 kwietnia 2014 at 19:15

967987_609981182416679_313781572_n

Zaprojektowane przez Wioletę Kobylińsą

17 marca 2014 at 17:33

Wspaniałe wieści! Właśnie otrzymałem pismo ze Starostwa Powiatu Warszawskiego Zachodniego. Zostaliśmy wpisani do rejestru stowarzyszeń na pozycji Nr 99. Teraz możemy zacząć działać pełną parą!

12 marca 2014 at 09:22

Jesteśmy stowarzyszeniem, w którego skład wchodzą archeolodzy, miłośnicy historii, mieszańcy Starych Babic oraz wiele innych osób zainteresowanych tematyką Transatlantyckiej Radiotelegraficznej Centrali Nadawczej. Historia XX wieku bardzo doświadczyła nasz kraj. Niestety jedno z największych osiągnięć II RP w ciągu jednej godziny 1945 roku legło w gruzach. Szwedzi mogą pochwalić się podobną instalacją działającą do dziś w miasteczku Grimeton. Jest ona wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Nam pozostały jedynie fragmenty tego wspaniałego i majestatycznego obiektu. Nadrzędnym celem naszego stowarzyszenia jest wpisanie reliktów TRCN do rejestru zabytków oraz doprowadzenie do utworzenia na jej terenie Parku Kulturowego. Z naszą działalnością wiąże się oczywiście jeszcze wiele innych działań, które jednak będą regularnie publikowane i omawiane na naszej stronie na FB oraz stronie internetowej.