Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 8)

10 gru , 2019 aktualności

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 8)

Od czasu ostatniego wpisu minęło kilka miesięcy – a działo się dużo i owocnie!

Oczyszczony kocioł lamp FQS 15-1 stopnia N4 modulatora (z sukcesem wyposażony w lampę Telefunkena i eleganckie, szklane dekle otworów pustych) oraz oba stopnie wzbudzające zostały na stałe podłączone do uziemienia przy użyciu oryginalnych, ebonitowych uziemiaczy. Wzbudnik N2 uzyskał odbudowany dławik (złożony z cewek koszykowych, plecionych) zasilania siatki sterującej (G1) obu FQS-ów – obecnie oczekuje na uzupełnienie połączeń kablowych. Naprawiono również uszkodzenie wejścia sygnałowego ze wzorca częstotliwości. Obecnie wzbudnikowi (oprócz kilku łączników kablowych) nie brakuje już żadnego elementu – zlikwidowano mu wszystkie braki powstałe wskutek dewastacji.

Wyremontowano wszystkie zachowane cewki nadajnika – uzupełniono ich brakujące okablowanie (czerwone przewody). Indukcyjności tak zreperowanych cewek wróciły […]

Nadajnik “Mewa 3” – dar dla stowarzyszenia od firmy Emitel

2 sie , 2019 aktualności

Nadajnik “Mewa 3” – dar dla stowarzyszenia od firmy Emitel

Dzisiejszego popołudnia powróciliśmy do Radiowo-Telewizyjnego Centrum Nadawczego Raszyn/Łazy celem pozyskania niezwykłych eksponatów. Dzięki uprzejmości firmy Emitel, nasze stowarzyszenie weszło w posiadanie kultowego nadajnika krótkofalowego “Mewa 3”. Nadajnik ten był swego czasu standardowym wyposażeniem polskich jednostek pływających, pracował telegrafią oraz emisją jednowstęgową podając na antenę moc 1 kilowata. “Mewa” znalazła już godne lokum na Politechnice Warszawskiej, gdzie przejdzie gruntowny remont.

Otrzymaliśmy również cenny historycznie eksponat w postaci transformatora antenowego (desymetryzatora, tzw. baluna) RH Minns Baluns Ltd. ze słynnej stacji brzegowej SPH Gdynia Radio na gdyńskim Oksywiu. Transformator współpracował z nadajnikiem o mocy 10 kilowatów i zapewne również czeka go nowe życie w służbie tym razem SPW Radio Warszawa.

Poniżej kilka fotografii tych niezwykłych eksponatów. Zwracamy […]

Babice 1923 – Grimeton 2019 – relacja

1 sie , 2019 aktualności

Babice 1923 – Grimeton 2019 – relacja

2 lipca delegacja babickich miłośników historii uczestniczyła w obchodach 15-lecia wpisania szwedzkiej Radiostacji Grimeton, którą uznajemy za bliźniaczą siostrę Radiostacji Babice, na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Gminę Stare Babice reprezentował wójt Sławomir Sum-ka, który w imieniu samorządu nawiązał międzynarodowe kontakty z lokalnymi i okręgowymi władzami Szwecji. Na zachodnim wybrzeżu Szwecji, w Grimeton, nieopodal miejscowości Varberg, w 1924 roku, wybudowano radiostację  umożliwiającą  porozumiewanie  się  z  Ameryką  za pomocą radiotelegrafu. Wykorzystano ten sam co w radiostacji  babickiej  patent  Radio  Corporation  of  America,  urządzenia General Electric Co i alternatory systemu Alexandersona.  Radiostacja  Grimeton  jest  zatem  bliźniaczo  podobna do Radiostacji Babice, która działała na naszym terenie w latach 1923–1945. Polska radiostacja była najsilniejsza w Europie i większa – posiadała 10 […]

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 7)

31 lip , 2019 aktualności

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 7)

W lato przy Brownie Boverim praca wre.

Oba zachowane (i jeden już po rozruchu na lampach sztucznych!) stopnie wzbudzające nadajnika (a właściwie dwóch nadajników, N1 i N2) wymagają doprowadzenia z generatora sygnału już wzmocnionego do (oryginalnie) 0,2 kW – tę czynność wykonywały tranzystorowe przedwzmacniacze, początkowo pracujące w architekturze łańcuchowej, później zmienione przez pana dyr. Czowgana na urządzenia pracujące w klasie D i sterowane przez stosowny układy cyfrowe. Niestety, w ratowanym nadajniku brak było obu tych urządzeń – ich kaseta, umieszczona w racku wzbudnika, ziała pustością.

Koniecznością stała się budowa przedwzmacniaczy od podstaw – powstał jeden, prototypowy egzemplarz wg oryginalnej dokumentacji Brown Boveri (i już są z nim problemy…) oraz dwa zupełnie nowe – pracujące w klasie C, posiadające po jednym tranzystorze POWER MOSFET z przykręcanymi radiatorami, z możliwością […]

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 6)

15 maj , 2019 aktualności

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 6)

Uruchomiony na mocy “laboratoryjnej” pierwszy fragment SL 61 B3 przygotowywany jest na zwiększenie mocy według pierwotnego schematu – między generator wzbudzający a wzbudniki (excitery) nadajnika włączone zostaną tranzystorowe przedwzmacniacze z indywidualnymi zasilaczami po 0,2 kW każdy. Zachowane są oba typy zasilaczy przedwzmacniaczy – jeden wg projektu dyr. Czowgana, jeden oryginalny (szwajcarski). Zasilacz pana Czowgana przeszedł czyszczenie, przegląd i próbne uruchomienia, zasilacz szwajcarski oczekuje na swoją kolej. Tranzystorowy przedwzmacniacz został odbudowany wg pierwotnego projektu Brown Boveri (płytka YMB 01) w formie wzmacniacza kaskadowego klasy C, jednak jego praca nie jest satysfakcjonująca i będzie on wymagał kilku usprawnień (dokumentacja techniczna nie jest kompletna). Dalsze uruchamianie nadajnika odbędzie się na prostych przedwzmacniaczach tymczasowych, opartych o tranzystory POWER MOSFET w ilości […]

Radiostacja Babice i RCN Konstantynów na 23 Pikniku Naukowym

13 maj , 2019 aktualności

Radiostacja Babice i RCN Konstantynów na 23 Pikniku Naukowym

W tym roku postanowiliśmy pójść w ślady wielu innych organizacji i zgłosić się na Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik na Stadionie Narodowym w Warszawie. Impreza odbyła się 11 maja; zostaliśmy umieszczeni w Strefie Cywilizacji, stosunkowo blisko wystawy Polskiego Radia. By uniknąć konfuzji, namiot dumnie zdobił “dwustacyjny” napis: “Radiostacja Babice / RCN Konstantynów” – jako, że postanowiliśmy część ekspozycji poświęcić właśnie temu drugiemu centrum. Od godziny 11 do 20 (a nawet późniejszej) odwiedziły nas setki osób, dostając m. in. książki o Radiostacji Babice, piny z naszym logo oraz dwustronne reprinty prospektów z Warszawskiej Radiostacji Centralnej. Na naszym stoisku można było m. in. pogłówkować, który fragment izolatora z Radiostacji Babice znajdował się w którym miejscu cewki i jaką pełnił funkcję, obejrzeć reprodukcje […]

SPW Radio Warszawa

1 kw. , 2019 aktualności

SPW Radio Warszawa

 

 

„Muzeum i Centrum Nauki – Radiostacja Transatlantycka” – instytucja, której koncepcję nakreśliło Stowarzyszenie Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza, w zamierzeniu opowiadać ma niezwykłą historię polskiej radiotechniki i radiofonii. Jej motyw przewodni i hasło stanowi oczywiście Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna („Radiostacja Babice”) – najważniejsza inwestycja radiotechniczna II Rzeczypospolitej i jedna z najważniejszych tego typu inwestycji w historii naszego kraju. Obok działalności typowo muzealnej i badawczo-historycznej, szczególnie silny nacisk położyć należy na działalność edukacyjną (stąd „Centrum Nauki”), żywo promującą zagadnienia, którym planowana instytucja ma być poświęcona. Jednocześnie „Muzeum i Centrum Nauki” ma za zadanie w pewnym sensie wskrzesić Radiostację Babice, napisać nowy rozdział jej historii. Symbolicznym tego aktem byłoby zaistnienie Radiostacji na falach radiowego eteru.

 

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 5)

17 lut , 2019 aktualności

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 5)

Przełom stycznia i lutego 2019 r. okazał się niezwykle pracowity. Wzbudniki (drivery) wielkiej częstotliwości przeszły wstępne próby wyczyszczenia niektórych ich obszarów (usunięcie brudu, patyna – zresztą nie nieprzewodząca – została). Na jaw wyszły duże różnice między nimi – wzbudnik N1, dostosowywany do pracy z niską mocą (20 kW – testy z nadawaniem z fidera, nominalnie 75 kW), posiada zupełnie inny niż fabryczny układ transformujący impedancję wejściową – zamiast pojedynczego induktora “wyrosły” trzy, wraz ze złożonym układem kondensatorów (tzw. “czekoladek”). Wzbudnik N2 posiada wyposażenie wejściowe fabryczne; posiadał mechanicznie odłączoną linię sygnałową od doprowadzeń do siatek lamp. Zdewastowane rezystory z węglików spiekanych i boczniki prądowe, podłączone do siatek ekranujących (g2) lamp FQS 15-1 w obu urządzeniach […]

Operacja przeniesienia izolatora podstawy masztu RCN Konstantynów

1 lut , 2019 aktualności

Operacja przeniesienia izolatora podstawy masztu RCN Konstantynów

31 stycznia 2019 r. po 30, 40, 45? latach od “zamieszkania”w RCN Konstantynów, słynny już zapasowy izolator podstawy masztu – wysoka na ok. 2,7 m porcelanowa “klepsydra”, wyprodukowana przez Rosenthal Technik AG, wzmocniona stalowymi obejmami i ściągami – nauczył się latać. Z “drobną” pomocą dźwigu HDS. Nastąpiła długo oczekiwana przeprowadzka izolatora do naszego Stowarzyszenia.
Izolator w RCN Konstantynów spoczywał na betonowej podstawie, obrośniętej na przestrzeni lat wątłą samosiejką. Po oddrutowaniu blachy osłaniającej izolator od dwóch boków i oczyszczeniu miejsca dostępu dla dźwigu (od góry), do górnych ściągów izolatora uwiązane zostały grube pasy nośne. Po krótkim siłowaniu się ramienia dźwigu z zamarzniętym betonem izolator sprężyście odskoczył od podstawy i swobodnie zawisł na haku, po czym prawie majestatycznie przefrunął na pokład pojazdu. Zabezpieczony łącznie […]

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 4)

20 sty , 2019 aktualności

Wskrzeszenie nadajnika Brown-Boveri SL61 B3 (odcinek 4)

W styczniu 2019 r. ukończone zostało czyszczenie i sprawdzanie układów sterowania i automatyki części N1 – całość została ostrożnie złożona, obecnie oczekuje na uzupełnienie okablowania, wymianę jednego z kondensatorów na jednej z płytek logiki i próby uruchomienia na zasilaniu laboratoryjnym (z pominięciem sieci).
Dogłębnie wyczyszczony został układ nazwany “AMS nr 2” – zbudowany zapewne przez p. dyr. Czowgana w tym samym czasie, co nowy wzmacniacz tranzystorowy w. cz. i jego zasilacz, najprawdopodobniej umożliwiał dostarczenie sygnału małej mocy do ostatniego stopnia modulatora (N5, lampy BTS 150-2 nr V11 i V12) z pominięciem stopni N1-N4 (konstrukcja pracowała w części nadajnika przerobionej na 20 kW). Układ zasilany jest napięciem sieciowym 220 V, posiada wejścia sygnałowe dla obu lamp, potężne filtry RC, prostowniki napięcia sieciowego, dwa wzmacniacze […]